In Zeeuws-Vlaanderen besteden we extra aandacht aan hoe de ambulance- en acute zorg is georganiseerd vanwege de ligging aan de Belgische grens. Om de grensoverschrijdende samenwerking duidelijk te maken en eventuele onduidelijkheden weg te nemen, zijn we een gezamenlijk communicatietraject gestart met New Babylon 3. Zo willen we inwoners goed informeren over wie helpt in welke situatie, zowel in Nederland als bij grensoverschrijdende samenwerking. New Babylon 3 is een stichting die zich bezighoudt met de toekomst van de Zwinregio: een gebied op de grens van Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen in België en Zeeland.
In Nederland is ambulancezorg landelijk gereguleerd en regionaal georganiseerd. Dat betekent dat patiënten overal dezelfde hoge kwaliteit van acute zorg krijgen. Het land is verdeeld in veiligheidsregio’s met een aantal meldkamers ambulancezorg, waar verpleegkundig centralisten dag en nacht bepalen welke ambulance wordt gestuurd en met welke urgentie.
Ambulances worden ingezet vanuit regionale ambulancevoorzieningen (RAV’s) en bemand door een ambulanceverpleegkundige en ambulancechauffeur, beiden speciaal opgeleid om in spoedsituaties te handelen. Zij kunnen zelfstandig medische zorg bieden, zoals het stabiliseren van een patiënt, het toedienen van medicatie of het uitvoeren van levensreddende handelingen. Bij zeer ernstige situaties kan aanvullend een Mobiel Medisch Team (MMT) worden opgeroepen.
De zorg is publiek en wordt vergoed via de zorgverzekering. De ambulancezorg werkt nauw samen met huisartsenposten, spoedeisende hulpafdelingen en traumacentra. De zorgverlening wordt continu getoetst op kwaliteit en veiligheid. Dat betekent dat inwoners, óók in een grensregio als Zeeuws‑Vlaanderen, kunnen rekenen op deskundige hulp die voldoet aan hoge professionele standaarden. Juist in een regio waar grensoverschrijdende situaties soms vragen oproepen, willen we benadrukken dat de kwaliteit van de acute zorg goed gewaarborgd is.
Wat Zeeuws-Vlaanderen bijzonder maakt, is de ligging aan de Belgische grens. Daardoor werken we soms samen met Belgische hulpdiensten. Hoe zit dat precies?
Soms is er extra medische hulp nodig bij ernstig gewonde of zieke patiënten. Dan komt een speciaal team in actie: het Mobiel Medisch Team (MMT) uit Nederland. Dit team bestaat uit gespecialiseerde artsen en werkt nauw samen met de ambulance ter plaatse. In de grensstreek werken we in sommige gevallen samen met Belgische teams, de zogenaamde MUG-teams (mobiele urgentiegroep). Alleen als er sprake is van verstikking en de MUG kan sneller ter plaatse zijn dan het MMT, wordt het Belgische MUG-team opgeroepen.
Spoedeisende en geplande ambulancezorg in Zeeuws-Vlaanderen valt onder de wettelijke verantwoordelijkheid van de Regionale Ambulancevoorziening (RAV) Zeeland. Acute zorgorganisatie Witte Kruis is de vergunninghouder en daarmee verantwoordelijk voor de ambulancezorg in de hele provincie. In Zeeuws-Vlaanderen werkt Witte Kruis samen met ZorgSaam, die als onderaannemer de ambulancezorg lokaal uitvoert. De medische verantwoordelijkheid ligt echter bij de RAV.
De inzet van ambulances wordt gecoördineerd vanuit de meldkamer in Bergen op Zoom, die gezamenlijk wordt gebruikt door Zeeland (Witte Kruis) en Midden- en West-Brabant. Binnen de meldkamer is er een apart team voor Zeeland met centralisten die goed bekend zijn in Zeeland. Hier werken speciaal opgeleide verpleegkundig centralisten die bepalen welke hulp nodig is, en met welke urgentie er een ambulance naar de patiënt toe moet.
In Zeeuws-Vlaanderen voert ZorgSaam de ambulancezorg uit onder de medische verantwoordelijkheid van Witte Kruis. Daarnaast beheert ZorgSaam het ziekenhuis in de regio, in Terneuzen. Dit betekent níet dat patiënten automatisch naar dat ziekenhuis worden vervoerd. Een patiënt mag een voorkeur uitspreken over het ziekenhuis waar hij of zij graag naartoe gebracht wil worden. Dit kan ook een ziekenhuis in de grensstreek in België zijn, mits de benodigde specialisatie daar aanwezig is.
In sommige gevallen beslist de ambulanceverpleegkundige voor de patiënt, ongeacht voorkeur van de patiënt. De keuze voor het ziekenhuis is altijd gebaseerd op medische noodzaak, de aanrijtijd tot het ziekenhuis, de benodigde specialismen en de beschikbare capaciteit; zowel van het ziekenhuis als de ambulance. De ambulanceverpleegkundige maakt deze afweging in het belang van de patiënt. Het doel is altijd: zo snel mogelijk de juiste zorg op de juiste plek.
Laat het ons weten via communicatie@wittekruis.nl. De komende periode blijven we informatie delen over hoe ambulancezorg en acute zorg in Zeeuws-Vlaanderen is georganiseerd. We merken dat dit onderwerp leeft en dat er soms vragen zijn over wie helpt in welke situatie.
Heb je algemene vragen over hoe het systeem werkt of over de samenwerking over de grens? Dan horen we die graag. We nemen veelgestelde vragen mee in onze volgende berichten. Let op: we kunnen niet ingaan op individuele of persoonlijke situaties, omdat die altijd medisch en privacygevoelig zijn.
Ja, dat klopt. Nederland werkt – net als het Verenigd Koninkrijk – met een zogenoemd nurse-based system. Op een ambulance zitten een ambulanceverpleegkundige en een chauffeur. De ambulanceverpleegkundige is speciaal opgeleid en bevoegd om voorbehouden medische handelingen uit te voeren volgens vastgestelde protocollen. De chauffeur bestuurt niet alleen de ambulance, maar is ook medisch geschoold om ondersteunende handelingen te verrichten. Alleen bij specifieke, vooraf vastgestelde aandoeningen of situaties wordt in Nederland een arts ter plaatse ingezet.
België hanteert – net als Duitsland en Frankrijk – een doctor-based system. Bij ernstige incidenten wordt daar naast de ambulance een aparte auto met arts en verpleegkundige ingezet.
Ja, de meldkamer ambulancezorg (MKA) is onderdeel van de RAV Zeeland. Zeeland en Midden en West Brabant hebben een gezamenlijke meldkamer. De meldingen die binnenkomen worden aangenomen door centralisten van beide organisaties. Het aansturen van de ambulances in Zeeland wordt enkel gedaan door centralisten van Witte Kruis Zeeland, vanwege de specifieke gebiedskennis die zij hebben.
Bij grootschalige incidenten wordt opgeschaald volgens vastgestelde afspraken. Daarbij wordt hulp ingeroepen uit omliggende regio’s en, indien nodig, zelfs uit andere landen. Voor Zeeland wordt in zulke situaties vaak een beroep gedaan op Belgische hulpdiensten. Deze samenwerking en bijstand zijn vastgelegd in het zogeheten ambulancebijstandsplan.
Bij een groot aantal slachtoffers treedt het zogenoemde gewondenspreidingsplan in werking. Hierin staat vastgelegd hoeveel patiënten ziekenhuizen in de wijde omgeving kunnen opnemen en binnen welk tijdsbestek. Ook Belgische ziekenhuizen zijn in dit plan opgenomen. Over deze grensoverschrijdende samenwerking zijn duidelijke afspraken gemaakt.